Cari Hesap Nedir? Cari Hesap Takibi Nasıl Yapılır?
Cari hesap; müşteri, tedarikçi ya da çalışanla aranızdaki borç-alacak dökümüdür. Cari hesabın mantığını, örneklerle borç-alacak kaydını ve doğru takip yöntemini anlattık.
Cari hesap, bir işletmenin belirli bir kişi ya da firmayla arasındaki borç ve alacak hareketlerinin tutulduğu hesaptır. Kısaca “kimden ne kadar alacağım, kime ne kadar borcum var” sorusunun cevabıdır. Ticari hayatta en sık kullanılan kayıtlardan biridir ve günlük dilde kısaca cari olarak geçer.
Cari hesap türleri
- Müşteri carisi: Vadeli satış yaptığınız müşterilerin borç-alacak hareketleri. Satış faturası müşteriyi borçlandırır, tahsilat alacaklandırır.
- Tedarikçi carisi: Mal ya da hizmet aldığınız firmalarla olan hareketler. Alış faturası size borç yazar, yaptığınız ödeme borcu düşürür.
- Personel carisi: Çalışanlara verilen avanslar, tahakkuk eden maaşlar ve yapılan ödemeler.
Borç ve alacak nasıl işlenir? Örnekle cari hesap
Bir müşteriye 10.000 TL’lik vadeli satış yaptığınızı düşünelim:
- Satış faturası kesildiğinde müşterinin carisine 10.000 TL borç yazılır. Müşteri size 10.000 TL borçludur.
- Müşteri 4.000 TL havale yaptığında carisine 4.000 TL alacak yazılır.
- Güncel bakiye: 10.000 − 4.000 = 6.000 TL (müşteri hâlâ size 6.000 TL borçlu).
Tedarikçi tarafında mantık tersinden işler: alış faturası tedarikçiye borçlanmanız, ödeme ise bu borcu kapatmanız anlamına gelir.
Cari ekstre nedir?
Cari ekstre, belirli bir tarih aralığında bir carinin tüm hareketlerini ve bakiyesini gösteren dökümdür. Müşteriyle ya da tedarikçiyle mutabakat yaparken, yani “sizin kayıtlarınızla bizim kayıtlarımız aynı mı” kontrolünde kullanılır.
Cari hesap takibinde yapılan yaygın hatalar
- Tahsilatı ya da ödemeyi geç kaydetmek: Bakiye yanlış görünür, müşteriye hatalı hatırlatma yapılır.
- Cariyi faturadan ayrı tutmak: Faturayı bir programda, cariyi başka bir dosyada tutmak çift kayıt ve unutma demektir.
- Kasa ve bankayla bağlantı kurmamak: Tahsilat cariye işlenip kasaya işlenmezse kasa bakiyesi tutmaz.
- Düzenli mutabakat yapmamak: Farklar biriktikçe çözmek zorlaşır.
Cari hesap takibi nasıl kolaylaştırılır?
En güvenilir yöntem, cari hareketlerinin ayrıca girilmemesi; fatura, tahsilat ve ödeme kaydedildiği anda kendiliğinden oluşmasıdır. Cari hesap takip programı bu şekilde çalışır:
- Satış ve müşteri takip programı ile kesilen fatura müşteri carisine borç, girilen tahsilat alacak olarak işlenir.
- Satın alma programı ile alış faturası ve tedarikçi ödemesi tedarikçi carisini günceller.
- Personel takip programı ile avans, maaş ve ödemeler personel carisine yazılır.
- Tahsilat ve ödemeler seçilen kasa ya da banka hesabına da işlenir; ön muhasebe tarafı da kendiliğinden güncel kalır.
Sonuç
Cari hesap, işletmenin nakit akışını yönetmenin temelidir. Müşteri, tedarikçi ve personel carisini faturalar ve ödemelerle bağlantılı tutmak; hem tahsilatları hızlandırır hem de mutabakat sürprizlerini önler.
WonERP ile cari hesaplarınızı otomatik takip etmek için 1 ay ücretsiz deneyin.